Problem najczęściej nie polega na tym, że firma nie ma strategii. Problem zaczyna się wtedy, gdy strategia nie zmienia codziennych decyzji organizacji.
Jak najczęściej szefowie opisują problem?
Strategia została przygotowana. Cele są zapisane. Zarząd wie, dokąd firma powinna zmierzać.
A mimo to po kilku miesiącach okazuje się, że organizacja nadal działa prawie tak samo jak wcześniej.
Bieżące problemy wygrywają z celami strategicznymi. Ludzie koncentrują się na swoich zadaniach i swoich działach. Liderzy gaszą pożary. Zarząd coraz częściej wraca do operacyjnego zarządzania firmą.
I pojawia się pytanie: Skoro mamy strategię, dlaczego organizacja jej nie realizuje?
Najczęściej problem nie leży w samej strategii. Problem zaczyna się pomiędzy „wiemy, co chcemy osiągnąć” a „wiemy, co konkretnie mamy zrobić w poniedziałek rano”.
Najpierw sprawdzamy:
Czy cele strategiczne zostały przełożone na konkretne działania?
Czy każdy poziom organizacji wie, za co odpowiada?
Czy cele zarządu zostały skaskadowane na działy, zespoły i liderów?
Czy wiadomo, po czym poznamy, że strategia rzeczywiście jest realizowana?
Czy istnieją KPI lub OKR, które pokazują postęp?
Czy liderzy podejmują decyzje zgodnie z przyjętym kierunkiem?
Czy pracownicy rozumieją nie tylko co się zmienia, ale także dlaczego?
Czy firma regularnie sprawdza postęp realizacji strategii i podejmuje działania korygujące?
Typowe „rozwiązania”, które nie wystarczą
• prezentacja strategii dla pracowników
• wysłanie celów mailem
• zapisanie KPI bez ustalenia odpowiedzialności
• stworzenie kolejnej tabeli do raportowania
• spotkanie zarządu raz na kwartał
• ogólne hasła typu „musimy zwiększyć sprzedaż”, „poprawić efektywność” albo „zwiększyć zaangażowanie”
• próba wdrażania kilkunastu inicjatyw jednocześnie
• oczekiwanie, że menedżerowie sami przełożą strategię na działania swoich zespołów
• szkolenie pracowników bez zmiany sposobu zarządzania organizacją
Strategia nie zaczyna działać dlatego, że została dobrze opisana.
Zaczyna działać wtedy, kiedy zmienia decyzje, priorytety, odpowiedzialności i codzienny sposób pracy ludzi.
Z czym naprawdę może być problem?
Nie zawsze chodzi o brak zaangażowania pracowników. Czasem problemem jest sama strategia – zbyt szeroka, niejasna albo oderwana od realiów organizacji.
Ale bardzo często strategia jest dobra, tylko firma nie zbudowała mechanizmu jej realizacji. Problem może dotyczyć między innymi:
braku priorytetów
Wszystko jest ważne, więc w praktyce nic nie jest naprawdę priorytetem.
braku kaskadowania celów
Zarząd zna kierunek, ale poszczególne działy nie wiedzą, co strategia oznacza dla nich.
niejasnej odpowiedzialności
Cele istnieją, ale nie wiadomo, kto odpowiada za ich realizację.
braku mierników
Firma nie ma danych pozwalających ocenić, czy rzeczywiście zbliża się do celu.
silosów organizacyjnych
Każdy dział realizuje własne cele, czasem nawet kosztem całej organizacji.
przeciążenia inicjatywami
Firma próbuje zmienić zbyt wiele rzeczy jednocześnie.
braku rytmu zarządzania strategią
Strategia pojawia się podczas dużego spotkania, a później przez kilka miesięcy nikt do niej nie wraca.
braku komunikacji zmiany
Ludzie wiedzą, czego się od nich oczekuje, ale nie rozumieją powodów i szerszego kontekstu.
braku kompetencji
Organizacja chce działać inaczej, ale nie sprawdziła, czy posiada kompetencje potrzebne do realizacji nowego kierunku.
Jak możemy z tym pracować?
Nie zaczynam od kolejnego szkolenia.
Najpierw chcę zobaczyć, w którym miejscu strategia przestaje działać.
Pracuję z zarządem, liderami i – tam, gdzie jest to potrzebne – z pracownikami operacyjnymi.
Proces może wyglądać tak:
Diagnoza → priorytety strategiczne → kaskadowanie celów → odpowiedzialność → KPI / OKR → plan działań → rytm zarządzania → komunikacja → wdrażanie → przegląd efektów
Nie każda firma potrzebuje wszystkich tych elementów. Czasem wystarczy uporządkować cele i odpowiedzialności.
Czasem trzeba przebudować sposób podejmowania decyzji. A czasem problem okazuje się znacznie głębszy i dotyczy struktury organizacji, kompetencji liderów, procesów albo kultury zarządzania.
Dlatego zaczynam od problemu, a nie od gotowego programu szkoleniowego.
Po czym poznasz, że problem dotyczy właśnie Was?
Strategia najprawdopodobniej utknęła na etapie wdrażania, jeżeli:
• te same cele pojawiają się w planach kolejny rok,
• podczas spotkań zarządu dominuje operacyjna „bieżączka”,
• projekty strategiczne są regularnie przesuwane,
• pracownicy nie potrafią powiedzieć, jakie są trzy najważniejsze cele firmy,
• działy mają cele, ale nie wiadomo, jak łączą się one ze strategią,
• jednocześnie realizowanych jest bardzo dużo projektów,
• brakuje właścicieli poszczególnych inicjatyw,
• decyzje wymagają ciągłego angażowania zarządu,
• wskaźników jest dużo, ale niewiele z nich pomaga podejmować decyzje,
• zarząd ma poczucie, że ciągle „pcha organizację do przodu”,
• po kilku miesiącach od warsztatu strategicznego niewiele się zmieniło.
To nie musi oznaczać, że strategia była źle przygotowana.
Często oznacza po prostu, że nie został zaprojektowany system jej realizacji.
Co możemy wspólnie wypracować?
uporządkowana mapa celów strategicznych,
wybór najważniejszych priorytetów,
cele dla poszczególnych obszarów organizacji,
kaskada celów od zarządu do zespołów,
KPI i OKR powiązane ze strategią,
jasno określeni właściciele celów i inicjatyw,
roadmapa realizacji strategii,
plan kluczowych projektów strategicznych,
system board meetingów i przeglądów zarządzania,
zasady podejmowania decyzji,
plan komunikacji strategii i zmiany,
mapa kompetencji potrzebnych do realizacji strategii,
identyfikacja ryzyk oraz barier wdrożeniowych,
sposób monitorowania postępów i reagowania na odchylenia.
Jakimi metodami możemy pracować?
Przydatna wiedza
Artykuły
- Budowanie marki, Marketing, Rozwój firmy, Zakładanie firmy
Strategia firmy. Po co Ci ona?
Zastanawiasz się czasem nad uporządkowaniem działań w swojej firmie? Jeśli tak, to ten wpis
Podcasty
- Przywództwo, Rozwój firmy, Strategia i plan działania